Số người đang online : 42 ĐÌNH - CHÙA ĐÔ QUAN - Danh thắng - danh nhân, văn hóa - ẩm thực Việt Nam

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

ĐÌNH - CHÙA ĐÔ QUAN
post image
ĐÌNH - CHÙA ĐÔ QUAN

Được công nhận di tích theo quyết định số 95-1998 QĐ/BVHTT ngày 24...

ĐÌNH - CHÙA ĐÔ QUAN
  


 
1. Tên di tích: Đình – chùa Đô Quan
2. Loại công trình: Đình và chùa
3. Loại di tích: Di tích lịch sử văn hóa
4. Quyết định: Được công nhận di tích theo quyết định số 95-1998 QĐ/BVHTT ngày 24 tháng 1 năm 1998
5. Địa chỉ di tích: xã Yên Khang, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định
6. Tóm lược thông tin về di tích
          Đình chùa Đô Quan xã Yên Khang nằm về phía tây nam huỵên Ý Yên. Từ thành phố Nam Định theo quốc lộ 10 tới ga Cát Đằng rẽ trái theo đường 57C đến ngã ba cống Cầm rẽ phải đến trung tâm xã Yên Khang là đến di tích.
          Căn cứ vào tư liệu thành văn còn lưu giữ tại di tích cùng truyền thuyết ở địa phương thì từ thế kỷ thứ 10, sứ quân Phạm Phòng Ất về đây lập nên phường Quán Đổ. Sau đó có ông Trần Vạn Niên là người từ phương Bắc tới lập nghiệp. Con trai ông là Trần Nhân Trứ (1221-1313) đã có công cùng đội quân của Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương trong trận đánh quân xâm lược Nguyên Mông ở cửa Đại Bàng (Quảng Ninh).
          Trần Nhân Trứ sinh ngày 10 tháng 2 niên hiệu Kiến Gia (1221) tại phường Quán Đổ, huyện Kim Xuyên (nay là thôn Đô Quan, xã Yên Khang, huyện Ý Yên). Ngay từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, lớn lên thích đi du ngoạn, lại có biệt tài đánh đàn và chơi cờ, nên người đời suy tôn là “Đàn tiên, cờ trạng”. Có lần ông đánh cờ cùng vua Trần Anh Tông được ban 200 mẫu ruộng ở Cánh Voi (Phụng Hoá) và 300 mẫu ở Trái Mía (Tây Chân). Nay ở Tây Chân cũng như Phụng Hoá vẫn còn địa danh Đô Quan. Số ruộng này trở thành “Lộc điền” lưu lại cho nhân dân Đô Quan.
          Trần Nhân Trứ là người giỏi thơ văn, am hiểu binh pháp, võ nghệ và có sức khoẻ hơn người. Vì thế khi triều đình tuyển chọn nhân tài, ông được vua Trần Thái Tông ban chức Thượng Đô túc vệ. Ông đã từng tham gia ba cuộc kháng chiến chống đế quốc Nguyên Mông lập nhiều công lớn, được các vua Trần cho chép vào sách ghi công đánh giặc.
          Đất nước trở lại thái bình, Thân vệ tướng quân Trần Nhân Trứ trở lại phường Quán Đổ, thiết lập quân doanh trên bờ sông Đáy tạo thế phòng thủ, đồng thời cho binh lính mở mang đồng ruộng, thực hiện chính sách “Ngụ binh ư nông”. Khi thượng hoàng Trần Nhân Tông nhường ngôi cho Trần Anh Tông để lên núi Yên Tử tu hành thì Trần Nhân Trứ cũng cáo quan, dựng chùa Phúc Lâm bước vào con đường tu hành.
          Trần Nhân Trứ đã thuê thợ tạc tượng Phật, làm cột phướn dùng trong đại lễ và đặc biệt là làm bệ đá hoa sen đặt tại toà tam bảo. Hơn 700 năm trôi qua, chiếc bệ đá vẫn còn tồn tại. Bệ đá hoa sen là một tác phẩm nghệ thuật điêu khắc đá cầu kỳ, tinh tế ở đường nét, khoẻ mạnh ở kiểu dáng, phong phú về đề tài. Theo các nhà nghiên cứu đây là chiếc bệ đá hoa sen thời Trần duy nhất trên đất Nam Định.
          Trần Nhân Trứ mất ngày 14 tháng 7 năm Quý Sửu (1313), thọ 93 tuổi, để lại niềm thương tiếc vô hạn cho họ tộc và nhân dân. Vua Trần Minh Tông nghĩ đến công phò giúp bốn triều vua của ông, nên sai Thừa chính Nguyễn Từ Loa và Thiền sư Quách Nhẫn về chùa Phúc Lâm làm lễ cầu siêu, phong cho ông làm Phúc thần, cho xã Dương Đường 36 mẫu ruộng ở phía tây khu dinh thự để làm đình thờ ông và tạc bia tri ân công đức. Cùng với việc thờ Trần Nhân Trứ, đình Đô Quan còn thờ Bạch Đê Đại vương và Côn Lang Đại vương - là hai vị thiên thần giúp dân từ những ngày đầu về đây khai khẩn đất hoang, sinh cơ lập nghiệp.
          Ở toà đệ nhị còn thờ bốn ông tổ họ Cao, họ Hoàng, họ Phạm và họ Nguyễn đã về đây khai khẩn đất hoang.
          Trong thời kỳ cách mạng và kháng chiến, đình chùa Đô Quan là cơ sở tin cậy để cán bộ Việt Minh, đi về hội họp bàn kế hoạch chỉ đạo phong trào đấu tranh ở địa phương, tổ chức lực lượng chặn đánh những cuộc càn quét của địch.
          Ngoài giá trị về lịch sử, di tích đình chùa Đô Quan còn là một công trình kiến trúc quy mô mang đậm phong cách cổ truyền dân tộc. Các toà ngang dãy dọc của đình, chùa có tới 30 gian lớn nhỏ, được xây dựng trên một khu đất cao rộng ở trung tâm xã tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người đến tham quan, chiêm ngưỡng.
             Ngôi đình kiến trúc theo kiểu tiền chữ nhất, hậu chữ đinh, gồm tiền đường 5 gian, đệ nhị 3 gian và chính tẩm 3 gian. Toà tiền đường được trùng tu vào năm Kỷ Hợi (1899), bộ khung bằng gỗ lim, mái lợp ngói nam. Toà đệ nhị ba gian được thiết kế theo kiểu chồng rường, bẩy kẻ. Trên các bẩy, câu đầu, đầu xà chạm rồng, hoa lá cách điệu mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Phía trong toà đệ nhị là ba gian chính tẩm. Công trình này được tu sửa lại vào giữa thế kỷ XIX cùng toà đệ nhị. Hệ thống cột, cửa cấm, xà, bẩy, con rường khung bạo cửa được làm từ thế kỷ XVII.
         Hai cột cái ở vì cửa cấm cùng hai cột quân đều được chạm kín hoạ tiết rồng leo, ly chầu, nghê, hổ phù, quy, theo các kiểu dáng khác nhau. Mỗi mảng chạm kênh bong ở đây có riêng một vẻ đẹp khác nhau. Hệ thống con rường được chạm tỉa hoạ tiết lưỡng long chầu nguyệt, từng chú ly ẩn hiện, đan xen là mây tản lá hoả. Hệ thống bạo cửa chạm nổi hoa lá, dải lụa, phong thư làm cho cửa cung cấm vừa uy nghi, vừa có sức gợi cảm.
          Bên cạnh đình là ngôi chùa thờ Phật làm theo kiểu chữ đinh, gồm toà bái đường 5 gian, tam bảo 3 gian, bộ khung bằng gỗ lim, mái lợp ngói nam. Cũng như đình, các mảng chạm ở chùa là những đề tài được các nghệ nhân làng nghề thể hiện rất khéo léo.
          Đình chùa Đô Quan là một công trình kiến trúc tuy không đồ sộ, nhưng nhìn chung từ cấu kiện của phần mộc, đến bờ bảng, mái ngói, đặc biệt là các đề tài chạm khắc từ thế kỷ XVII-XVIII đã làm tăng giá trị của di tích.
          Hàng năm, từ ngày 23 đến 26 tháng 11 âm lịch, dân làng Đô Quan mở hội đình và chùa. Trong các ngày lễ hội có tổ chức thi cỗ chay, đánh cờ thẻ, múa sư tử, bơi chải… Dân gần xa nô nức kéo đến xem rất đông. Trò múa rối ở hội làng Đô Quan là một di sản văn hoá đặc sắc trong lễ hội truyền thống ở huyện Ý Yên.
 
 

 

 

0 Bình luận

Gửi bình luận:

Click here to cancel reply
Họ và tên
Tên đăng nhập
Mật khẩu
Xác nhận mật khẩu
Thư điện tử
Tỉnh thành